Σενάρια και Δείκτες Πλανητικής Αλλαγής 2030-50

Αναλυτικά, η δομή του προγράμματος μαθημάτων έχει ως ακολούθως:

(Κωδικός Μαθήματος: ENVP_530)

Εξάμηνο:  A Διδακτικές Μονάδες: ECTS: 6 Τύπος: Κατ’ Επιλογήν Υποχρεωτικό (ΚΕΥ)
Επίπεδο Σπουδών: Μεταπτυχιακό  Κατεύθυνση: ΠΠΔΒ Διδάσκων: Ανδρέας Τρούμπης

Το μάθημα εστιάζει σε ένα από τα κορυφαία ζητήματα της Μεθόδου της Περιβαλλοντικής Επιστήμης, στην τρέχουσα περίοδο της πλανητικής μετάβασης από την νεωτερικότητα στην μετα-νεωτερικότητα ή, αλλιώς, από την βιομηχανική κοινωνία και παραγωγή στη μετα-βιομηχανική ή ψηφιακή επανάσταση. Η πολυδιάστατη μετάβαση μεταλλάσσει τις σχέσεις Ανθρώπου – Φυσικού Περιβάλλοντος ή  Πολιτισμού και Φύσης, σε πεδία όπως η κλιματική αλλαγή, η αλλαγή χρήσεων γής, η μεταβολή της φυσικο-χημικής ποιότητας του αποδέκτη και ανατροφοδοτείται από την διάβρωση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών διεργασιών και υπηρεσιών. Αναπόφευκτα, το καθεστώς αβεβαιότητας, συμφυές με την έννοια της μετάβασης, επιζητά κατάλληλες Μεθόδους και μεθοδολογίες προς χειρισμό των νέας γενεάς προκλήσεων πρόβλεψης της μεταβολής του Συστήματος Γη. Στον πυρήνα του μετασχηματισμού της επιστημονικής Μεθόδου ευρίσκεται η ουσιώδης διαφορά μεταξύ πρόγνωσης (υψηλής βεβαιότητας) και διαφορετικών σεναρίων εξέλιξης των πλανητικών – ανθρώπινων διεργασιών (εικαζόμενης προοπτικής), σε βάθος χρόνου. Η παλαιά διχοτομία μεταξύ απαγωγικής λογικής και επαγωγικού λογισμού αναδύεται εκ νέου ως κυρίαρχο πρόβλημα της επιστημονικής Μεθόδου στις ημέρες μας.

Το μάθημα επιχειρεί να απλοποιήσει τις πολυπλοκότητες της σύγχρονης Περιβαλλοντικής επιστημολογίας, ανάγοντας την ανάλυση της κατασκευής σεναρίων για την ποσοτική εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής και των τάσεων διατήρησης των στοιχείων της βιοποικιλότητας, στα θεμελιώδη μοντέλα και αρχές της οικολογίας και της περιβαλλοντικής επιστήμης.

Με την ολοκληρωση του μαθήματος, οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να:

  • Κατανοούν τις διαφορετικές μεθοδολογικές επιστημολογίες της Περιβαλλοντικής Επιστήμης, στον τρέχοντα χρόνο
  • Χειρίζονται το μαθηματικό και φυσικο-χημικό υπόβαθρο της κατασκευής σεναρίων ως προς τις εναλλακτικές επιλογές της Περιβαλλοντικής Πολιτικής, παγκοσμίως, περιφερειακά και τοπικά
  • Αξιολογούν τα υπαρκτά σενάρια, π.χ. IPCC, IPBES, ως προς την απόδοση, αποτελεσματικότητα και εφαρμοσιμότητα τους στην πράξη των Θεσμών και Κρατικών Πολιτικών
  • Κατέχουν προηγμένες δεξιότητες στην κατασκευή και υπολογισμό αποτελεσμάτων σεναρίων εξέλιξης του κλιματικού ζητήματος και της μείωσης της βιοποικιλότητας.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, εκτιμάται ότι οι εκπαιδευόμενοι θα έχουν τα κατάλληλα εφόδια για να χειρίζονται, να αξιολογούν ή/και να εισηγούνται μέτρα, ρυθμίσεις και πολιτικές  στη δημόσια διοίκηση, στην τοπική αυτοδιοίκηση, σε διεθνείς οργανισμούς, σε Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις ή σε εταιρίες του ιδιωτικού τομέα, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη, αξιολόγηση και εφαρμογή βιώσιμων περιβαλλοντικών ρυθμίσεων όσον αφορά στο κλίμα και τη βιοποικιλότητα, σε βάθος χρόνου.

Περιγραφή Ύλης ανά Εβδομάδα:
  • Θεωρία και Μέθοδος Περιβαλλοντικής Επιστήμης Ι
  • Θεωρία και Μέθοδος Περιβαλλοντικής Επιστήμης ΙΙ
  • Περί σεναρίων
  • Ευριστικοί αλγόριθμοι στην ΠΠΔΒ Ι
  • Ευριστικοί αλγόριθμοι στην ΠΠΔΒ ΙΙ
  • Ευριστικοί αλγόριθμοι στην ΠΠΔΒ ΙΙΙ
  • Περί σεναρίων εκπομπών άνθρακα Ι
  • Περί σεναρίων εκπομπών άνθρακα ΙΙ
  • Περί σεναρίων βιοποικιλότητας Ι
  • Περί σεναρίων βιοποικιλότητας ΙΙ
Διαλέξεις (ώρες / εβδομάδα): 2
Ασκήσεις ‐Εργαστήρια (ώρες / εβδομάδα):  –
Άλλες δραστηριότητες: Εκλαϊκευση Επιστημονικού άρθου εφαρμοσμένης περ/κης πολιτικής
Αξιολόγηση – Βαθμολόγηση:
  • Εξετάσεις Προόδου (50%)
  • Γραπτές Εξετάσεις (50%)
Σημειώσεις Διδάσκοντος: Διατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του μαθήματος ανά διάλεξη
Προτεινόμενα Συγγράμματα:
  • IPBES (2016): The methodological assessment report on scenarios and models of biodiversity and ecosystem services. S. Ferrier, K. N. Ninan, P. Leadley, R. Alkemade, L. A. Acosta, H. R. Akçakaya, L. Brotons, W. W. L. Cheung, V. Christensen, K. A. Harhash, J. Kabubo-Mariara, C. Lundquist, M. Obersteiner, H. M. Pereira, G. Peterson, R. Pichs-Madruga, N. Ravindranath, C. Rondinini and B. A. Wintle (eds.). Secretariat of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services, Bonn, Germany. 348 pages. https://doi.org/10.5281/zenodo.3235428
  • The Limits to growth; a report for the Club of Rome’s project on the predicament of mankind. https://archive.org/details/TheLimitsToGrowth
Βιβλιογραφία: Διατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του μαθήματος ανά διάλεξη
Διαδικτυακές Πηγές: • IPCC (2023) Summary for Policymakers- SYNTHESIS REPORT. In: Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, H. Lee and J. Romero (eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland, pp. 1-34, doi: 10.59327/IPCC/AR6-9789291691647.001 https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/
• IPBES (2019): Summary for policymakers of the global assessment report on biodiversity and ecosystem services of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services. S. Díaz, J. Settele, E. S. Brondízio, H. T. Ngo, M. Guèze, J. Agard, A. Arneth, P. Balvanera, K. A. Brauman, S. H. M. Butchart, K. M. A. Chan, L. A. Garibaldi, K. Ichii, J. Liu, S. M. Subramanian, G. F. Midgley, P. Miloslavich, Z. Molnár, D. Obura, A. Pfaff, S. Polasky, A. Purvis, J. Razzaque, B. Reyers, R. Roy Chowdhury, Y. J. Shin, I. J. Visseren-Hamakers, K. J. Willis, and C. N. Zayas (eds.). IPBES secretariat, Bonn, Germany. 56 pages. https://doi.org/10.5281/zenodo.3553579